Kleurrijke quinoa-salade na zomer-zangweek

Gedurende de hete vakantie had ik weinig lust om uitgebreid te koken; het waren zeer eenvoudige gerechten die de afgelopen weken op tafel kwamen. Hoogtepunt op culinair gebied vormden de zélf in de zon gedroogde kleine tomaatjes – die warempel lekker smaakten, en een pittige aanvulling vormden op een salade niçoise. In de weken dat het zo aanhoudend heet was werd er in huis bijna alleen nog maar salade gegeten eventueel met een soepje erbij. Deze quinoa-salade stond geregeld op het menu. De pittige smaak van de quinoa gaat heel goed samen met de frisheid van tomaat en komkommer. Variëren met andere groenten kan natuurlijk prima, ik deed er ook wel venkel en radijs doorheen. De verse kruiden geven er die heerlijke zomerse smaak aan. Voor de lunch als afsluiting van een heerlijke zangweek in Bloemendaal maakt ik de salade volgens onderstaand recept. Flarden van de liederen van Brahms klinken nog na in mijn hoofd, waarbij de verschillende stemmen elkaar afwisselen en zo een geheel nieuwe compositie vormen.

Wat heb je nodig:
2 kopjes gekookte quinoa
3 à 4 rijpe tomaten
1 komkommer
1 rode of gele paprika
bosui in ringetjes naar smaak
een flinke hand zonnebloempitten; rooster deze tot ze bruin zijn, laat daarna afkoelen
pittige olijven, ik gebruikte taggia-olijven, dit zijn kleine kalamata’s
250 gram feta
1 handje verse munt
1 handje verse krulpeterselie
sap van 1 à 2 citroenen
2 theelepels donkere tahin (sesampasta)

Wat ga je doen:
Kook de quinoa in ongeveer 10 minuten, of tot al het water is opgenomen. Laat goed uitdampen en dan verder afkoelen. Dit kan in de ochtend al, of een dag van te voren.

Rooster de zonnebloempitten in een pan met dikke bodem in wat zonnebloemolie en bestrooi intussen met wat zout. Haal ze op tijd uit de pan om af te koelen, anders zijn ze zwart voor je er erg in hebt! Snijd de tomaten in kwarten en verwijder de zaadlijsten, zodat je alleen het stevige vruchtvlees overhoudt; snijd dit in kleine blokjes. Snijd ook de komkommer en de paprika in kleine vierkante blokjes. Doe de gesneden groente in een grote schaal. Snij de bosui in kleine ringetjes, de olijven en de feta in kleine stukjes en doe dit samen met de geroosterde zonnebloempitten bij de groente in de schaal. Roer alles door elkaar. Snijdt de verse kruiden en voeg ze hieraan toe. Schep vervolgens de gekookte quinoa door het groentemengsel. Misschien is dit te veel, kijk zelf welke verhouding groente/quinoa je lekker vindt. (Gekookte quinoa laat zich prima invriezen.) Pers de citroenen en voeg het sap naar smaak toe, giet een flinke scheut olijfolie eroverheen en roer voorzichtig de tahin erdoor. Voeg evt. peper en zout toe. De salade is het lekkerst als ze een paar uur de tijd krijgt om in te trekken, maar wel dezelfde dag gegeten wordt. En niet direct uit de koelkast serveren hè.

Zon-zomerse courgettetaart

Het was de zomer die eindeloos duurde; de zon scheen onafgebroken, er viel geen spatje regen, het gras kleurde in juli al geel. Lange, lome dagen die we in de schaduw doorbrachten; de kinderen gingen nog wel naar school maar het leek al haast vakantie. Van een vriendin kreeg ik courgettes uit haar moestuin; ik ben dol op courgettes – door de neutrale smaak kun je er alle kanten mee op. Dit keer verwerkte ik ze in de hartige taart uit het Groentekookboek van Jane Grigson (tijdgenoot van Elizabeth David en minstens zo inspirerend).

wat heb je nodig: 1 flinke ui, 2 à 3 kleine courgettes, flinke klont boter, 6 plakjes hartige taart deeg*, 30 gram fijn geraspte parmezaan, 2 eetlepels crème fraiche (als je dat niet in huis hebt kun je ook yoghurt gebruiken), 3 losgeklopte eieren, dille of dragon naar smaak, peper uit de molen, zout, 2 zoete rijpe tomaten in heel dunne plakjes, oregano

wat ga je doen: verwarm de oven voor op 200 graden, vet een quiche-vorm van 26 cm goed in, laat de plakjes deeg op het aanrecht ontdooien en bekleed hiermee de vorm, zet even weg in de koelkast.

Smelt een flinke klont boter in een grote pan met dikke bodem. Fruit hierin de ui glazig maar niet bruin, voeg dan de courgette in dunne plakjes toe, laat op middelhoog vuur bakken zodat de courgette net aan gaar is, maar nog wel beet heeft (niet te lang!), voeg dan de kruiden naar smaak toe. Met dragon geef je een specifieke smaak, dille is iets neutraler (vooral als je er nog tomaat met oregano bovenop doet, die kun je natuurlijk ook weglaten). Haal de pan nu van het vuur en laat de groente even afkoelen. Klop intussen de eieren los en roer daar de crème fraiche doorheen, schep daarna de geraspte parmezaan erdoor.

Doe de gebakken courgette over in de taartvorm en giet er de geklopte eieren overheen, beweeg de schaal voorzichtig heen en weer zodat er overal kaas en ei komt. Snijd nu met een heel scherp mes de tomaat in zo dun mogelijke plakjes en leg die mooi langs de rand; strooi er een klein beetje oregano overheen. Bak in ongeveer 30 minuten gaar; kijk of de bovenkant mooi bruin gekleurd is, dan is-ie goed. Laat eerst goed afkoelen voordat je de taart aansnijdt.

* voor een glutenvrije variant meng je 225 gram glutenvrije meelsoorten (bv 100 gram mais-/75 boekweit-/50 rijstmeel) met 100 gram koude boter, 50 ml water, 1 losgeklopt 1 en een snuf zout. Kneed alles snel door elkaar en laat vervolgens een uur in plasticfolie in de koelkast rusten. Rol het deeg daarna uit en bekleed hier de ingevette vorm mee. Dit kan gerust een halve dag van tevoren.

Koken uit de voorraad: kikkererwtpannenkoekjes

Laatst las ik in de krant een berichtje dat AH to Go en andere food-gemakszaken het steeds beter doen. Mensen kiezen er vaker voor heel kort van tevoren te bedenken wat ze gaan eten, en het dan liefst zo kant en klaar mogelijk in huis te halen. De weekboodschappen worden steeds minder gedaan, omdat mensen minder vooruit plannen, en minder voorraden in huis hebben. Je snapt: dat is bij ons bepaald niet het geval! Sinds ongeveer een jaar sla ik een groot deel van mijn houdbare spullen, zoals gedroogde peulvruchten, rijst en andere granen, meelsoorten, rozijnen en ander gedroogd fruit, maar ook thee en broodbeleg voor de kinderen eens in de drie maanden groot in bij de bio-groothandel. Het is telkens weer een feestelijk moment als de dozen met mijn bestelling dan worden thuisbezorgd en ik alles in mijn geweldige en onwaarschijnlijk grote keukenkast kan opbergen. Vanavond kookte ik dit gerechtje uit de voorraad.

wat heb je nodig: 150 gram kikkerwtmeel, 1 theelepel van elk: paprikapoeder, kerriepoeder, komijnpoeder, 3 theelepels bakpoeder, snuf zout, 300 ml karnemelk, 3 eieren, boter of olie om in te bakken

wat ga je doen: meng alle droge ingrediënten goed door elkaar, klop de eieren los en roer ze door het meel, giet dan langzaam de karnemelk bij het deegje en roer tot een dikkig beslag ontstaat. Laat minimaal een half uur staan, maar dat kan gerust ook een paar uur.

Verhit de boter of olie in de pan en doe steeds een paar kleine schepjes (van een grote eetlepel) in de pan, laat even bakken en keer dan om. Bak zo ongeveer 16 pannekoekjes.

Hierbij eet je yoghurt met peterselie en verse munt, waar je kikkererwten doorheen roert,  en wat je verder in huis hebt. Zo lag er bij ons nog een avocado op de schaal, en ik maakte een salade met tomaat en feta.

Koken is aandacht

Koken heeft voor mij alles met aandacht te maken. Aandacht voor wat je maakt en hoe je het maakt. Al eerder schreef ik dat de rust weerkeert zodra ik mijn schort voor knoop, dat komt doordat mijn aandacht dan volledig gericht is op wat ik ga maken.

De Zanger zei laatst: wel luxe hoor, dat jij elke dag ruim een uur in de keuken staat. Hij had iemand gesproken die dat heel anders deed; die had binnen het halve uur een maaltje op tafel. Dat lukt mij niet, en vooral: zo wil ik het niet! En hoezo eigenlijk luxe? Wij hebben er binnen ons gezin voor gekozen om de tijd voor de dingen te nemen, wat betekent dat ik momenteel minder werk en er kan zijn om te doen wat hier in huis nodig is. Daar is tijd voor nodig. De luxe zit hem er in dat ik geen stress ervaar en de kinderen in rust zijn. Je kunt ook zeggen dat ski-vakanties in de kerstvakantie en zon-vakanties in de meivakantie (wat om mij heen steeds normaler lijkt te worden) luxe zijn. In die gezinnen heeft waarschijnlijk niemand tijd om een uur in de keuken te staan ’s avonds.

[recept: gebakken polenta met groente volgt]

Broodbakken – of hoe het gewone leven doorgaat in roerige tijden

Sinds 2 weken kunnen wij niet in ons eigen huis wonen omdat daar een grote verbouwing plaatsvindt. Het huis is getransformeerd van fijne plek om te leven en te wonen in een werkplaats, waar het voortdurend stoffig en vies is, de radio de hele dag schalt en het vol staat met gereedschap en bouwmaterialen. Je kunt je niet voorstellen dat het ooit weer anders zal zijn.

Gelukkig hebben een heerlijk tijdelijk huis gevonden waar we onze vertrouwde spulletjes mee naartoe hebben genomen om er een thuis van te maken. De overgang (welhaast een echte verhuizing) is opvallend soepel verlopen. De kinderen slapen goed, ondanks de lange, lichte avonden en het vreemde bed. Wat helpt is alles zoveel mogelijk te doen als thuis. Zo maakte ik op dag 2 het deeg klaar voor 3 glutenvrije broodjes, die ik de volgende dag afbakte en daarna gesneden en wel in de vriezer zette (die we hier gelukkig ook hebben). Het oudste kind kan ook hier gewoon haar eigen lekkere brood eten. ‘Mama, je bent nu wel echt een specialist geworden. Bedenk eens, je bakt brood dat nog lekkerder is dan uit de winkel. Ik vind dat je dat heel goed doet hoor, glutenvrij bakken!’

wat heb je nodig (voor 1 glutenvrij broodje): 500 gram glutenvrij meel (ik gebruik meestal een combinatie van boekweit-/mais- en rijstmeel), 10 gram zout, 25 gram glutenvrije desem*, 25 gram psylliumvezels, 550 ml lauwwarm water waarin 1 eetl olijolie

wat ga je doen: alle droge ingrediënten goed door elkaar, giet daarna het water plus de olie er doorheen. Roer goed tot een smeuïg deegje ontstaat; dit lijkt misschien te nat, maar je zult merken: hoe natter het deeg, hoe beter het rijst (je kunt gerust nog meer water gebruiken). Zet het op een warme plek weg met een natte theedoek erover heen. Kneed het deeg na 12 uur een keer goed door, en zet dan nog 12 uur weg. Verwarm de oven voor op 225 graden. Vet een bakblik goed in, doe het deeg erin en bak 20 minuten, draai de oven dan lager naar 180 graden en bak het brood in 40 minuten af. Laat even afkoelen en haal uit het blik, laat het helemaal afkoelen voor je het aansnijdt.

* er zijn bij de betere natuurwinkel, of op internet zakjes droge desem te koop van het merk Ma vie sans Gluten. Deze zakjes zijn in het dagelijks gebruik zó makkelijk dat ik er (na 7 jaar leven met een coeliakie-patiënt in huis) eindelijk toe kom om structureel glutenvrij brood te bakken. Natuurlijk is het nog ambachtelijker om je eigen desem in de koelkast te hebben staan, maar zover ben ik nog niet.

De chocoladetaart van Elizabeth David

Het zijn vaak de vrouwen die in de keuken voor grote veranderingen hebben gezorgd.

Ik las over het leven van Elizabeth David in een van haar kookboeken, dat al jaren in de kast stond. Sindsdien ben ik gegrepen door haar manier van schrijven over eten, en door de recepten die ze geeft – die nog steeds heel bruikbaar en totaal niet gedateerd zijn. Ook allerlei grote hedendaagse koks zijn vol lof over de vrouw die in de jaren ’50 voor een revolutie in de Engelse keuken zorgde. Een van deze koks repte over haar recept voor een chocoladetaart, die ongekend lekker zou zijn. Omdat ik al veel verschillende recepten voor chocoladetaart uitprobeerde, werd ik nieuwsgierig en daarmee begon de zoektocht naar de chocoladetaart van Elizabeth David. Aanvankelijk kon ik het recept nergens vinden. Aangezien mijn eigen kookboek een misdruk bleek te zijn, waarin juist het zoete katern ontbrak, en het boek niet meer in de handel was (ook de uitgever had geen exemplaar meer op kantoor), liep het spoor daar dood. Op internet was het nergens te vinden. Uiteindelijk vond ik een exemplaar op Marktplaats, en de verkoper was zo vriendelijk mij een foto te sturen van de betreffende pagina met het juiste recept. Hulde voor de onbaatzuchtige, behulpzame mens!  Zelf ben ik helemaal niet zo’n chocoladetaart-adept, maar deze zoektocht heeft tot een wel heel lekkere variant geleid; deze chocoladetaart houden wij er thuis in! (Deze taart is bovendien, een fijne bijkomstigheid in ons huishouden, glutenvrij.)

wat heb je nodig: 100 gram pure chocolade van goede kwaliteit, 75 gram boter, 75 fijne tafelsuiker, 75 gram amandelmeel, 3 eieren gesplitst; de dooiers losgeklopt, de eiwitten stijfgeklopt, 1 eetlepel rum of cognac, 1 eetlepel zwarte koffie

wat moet je doen: Verwarm de oven voor op 140 graden; vet een vorm van 20 cm goed in, knip vervolgens een stuk bakpapier op maat, doe dat in de vorm en vet ook goed in

Breek de chocolade in kleine stukjes, laat ze samen met de rum of cognac en de koffie in een gietijzeren pan in de oven (die nu opwarmt) smelten. Houd goed in de gaten of het niet te snel gaat, roer geregeld door. Zodra de chocolade gesmolten is, haal je de pan uit de oven, roer het mengsel goed door en voeg de boter, suiker, amandelmeel toe. Zet de pan op het vuur en roer in een paar minuten op laag vuur glad. Haal de pan van het vuur en roer er de dooiers doorheen. Spatel als laatste de stijfgeklopte eiwitten erdoor. Schep het beslag in de ingevette vorm en bak in ongeveer 45 minuten gaar.

Doordat er geen meel gebruikt wordt, is de taart kwetsbaar, haal hem dus voorzichtig uit de vorm. Laat helemaal afkoelen, en bestrooi met poedersuiker.

Koken geeft het leven zin

Als ik wel eens twijfel aan mijn bestemming, helpt het altijd om de keuken in te gaan. Zodra mijn handen aan het werk gaan, worden gedachten die me het zicht op het hier en nu benemen, verdreven. Het vuur aan, boter in de pan en 3 tenen knoflook zachtjes laten garen terwijl ze hun heerlijke geur afgeven. Zo eenvoudig, maar de basis voor een heel voedend en verwarmend gerechtje dat ik vanochtend al maakte, omdat ik er vanmiddag geen tijd voor heb. Een recept van Ottolenghi, waar ik tot voor kort met een grote boog omheen ging vanwege de lange lijsten ingrediënten. Bij dit gerechtje viel het wel mee, en de smaak is heerlijk.

[recept nog invoegen]

Groente van de markt

Op vrijdagochtend fiets ik direct uit school naar de biologische markt voor groente. Meestal heb ik dan thuis al zo ongeveer bedacht wat er de aankomende week gekookt gaat worden, daarnaast laat ik me verrassen door wat de groentemannen dit keer op hun kraam hebben liggen. Bij thuiskomst leg ik al die prachtige groenten buiten bij de achterdeur in een oud aardappelkistje, zodat ik er de hele week uit kan pakken wat nodig is. Heel rijk en gelukkig stemmend.

Recepten en inspiratie komen overal vandaan. Groot fan van Yvette van Boven, Mari Maris, Janneke Vreugdenhil, de kookrubriek van Trouw; een enkele keer zoek ik iets online (maar koken vanaf een scherm doe ik niet, dan print ik het recept toch weer uit).